E-ihracat danışmanlığı nasıl seçilir?
E-ihracat danışmanlığı seçerken önce hedef ülkeyi ve satış kanalını netleştirin, sonra adayın o pazarda reklam, yerelleştirme, ödeme, lojistik ve devlet destekleri konusundaki somut deneyimini sorgulayın. İyi bir danışman ilk görüşmede ülke önceliğini, kanal tercihini ve ilk 90 günün planını gerekçeleriyle anlatır. Yalnızca destek başvurusu vaat eden firmaya temkinli yaklaşın.
Yurt dışına satışın temel adımlarını e-ihracat başlangıç rehberimizde anlattık. Bu yazı bir sonraki soruya odaklanıyor: bu işi kiminle yapacaksınız ve doğru partneri nasıl ayırt edeceksiniz?
E-ihracat danışmanı ne yapar, e-ticaret ajansından farkı nedir?
"E-ihracat danışmanı" etiketi piyasada çok farklı işleri kapsıyor. Görüştüğünüz firmanın aslında hangi türde olduğunu anlamadan karşılaştırma yapmak, elmayla armudu kıyaslamak olur.
| Firma türü | Güçlü olduğu alan | Zayıf kalabildiği alan | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Dış ticaret ve destek danışmanı | Mevzuat, gümrük, destek başvuruları, evrak | Reklam, dönüşüm, kreatif | Destek sürecini düzenlemek isteyen ihracatçılar |
| Pazaryeri yönetim firması | Amazon, Etsy gibi platformlarda listeleme ve hesap yönetimi | Kendi sitenizde marka ve müşteri verisi | Hızla satış testi yapmak isteyen markalar |
| E-ticaret büyüme ajansı | Kendi site, reklam, yerelleştirme, ölçüm | Gümrük ve resmi evrak süreçleri | Kendi markasıyla yurt dışında kalıcı olmak isteyenler |
| Yazılım veya entegrasyon firması | Çok dilli site, para birimi, pazaryeri entegrasyonu | Talep yaratma ve pazarlama | Altyapısı eksik olan markalar |
Çoğu marka bu türlerden ikisine birden ihtiyaç duyar. Örneğin gümrük ve destek evrakını bir dış ticaret danışmanı yürütürken, reklam ve site tarafını bir e-ticaret ajansı yönetebilir. Önemli olan görev sınırlarının baştan yazılı olması.
Danışman aramadan önce hangi kararı vermelisiniz?
En temel karar kanal kararı: yurt dışı pazaryerlerinde mi başlayacaksınız, kendi sitenizle mi? Pazaryeri hızlı test imkânı verir ama müşteri verisi ve marka algısı büyük ölçüde platformda kalır. Kendi site ise daha yavaş başlar, buna karşılık her siparişte müşteriyi tanırsınız ve tekrar satışı kendiniz yönetirsiniz.
Kampanyalarda sık gördüğümüz yol şu: pazaryerinde talebi ölçmek, talep gören ülke ve ürünlerde kendi siteyi açmak. Danışmana bu kararı nasıl verdiğini sorun. Her markaya aynı yolu öneren biri, sizin ürününüze değil kendi hizmet paketine göre konuşuyordur.
E-ihracat danışmanına sorulacak 8 soru
Görüşmelerde şu soruları sırayla sorun ve cevapları yazılı olarak karşılaştırın:
- Hangi ülkelerde, hangi kategoride aktif hesap yönettiniz? Genel ihracat deneyimi değil, sizin kategorinizde ve hedef ülkenizde dijital satış deneyimi arayın.
- Ülke önceliğini nasıl belirliyorsunuz? Arama talebi, rekabet, kargo süresi, iade beklentisi ve fiyat seviyesi gibi kriterleri sayabilmeli.
- Yerelleştirmeyi kim yapıyor? Makine çevirisi ile ana dili o dil olan bir editörün düzelttiği metin arasındaki fark, reklam ve ürün sayfası performansına doğrudan yansır.
- Ödeme ve vergi akışı nasıl kurgulanacak? Hedef ülkede yaygın ödeme yöntemleri ve ithalat vergilerinin müşteriye mi size mi yansıyacağı ilk aydan konuşulmalı.
- Lojistik ve iade nasıl çalışacak? Yurt dışından gelen iadenin maliyeti küçük sepetli ürünlerde kârı tamamen silebilir.
- Ölçümü nasıl kuracaksınız? Ülke bazında ciro, reklam maliyeti ve kâr ayrı raporlanmalı; döviz kurunu nasıl ele aldıklarını sorun.
- Hangi devlet desteklerine başvurabiliriz, evrakı kim hazırlar? Cevap, kalemleri ve şartları net saymalı.
- Reklam hesapları ve veriler kimin adına açılacak? Hesapların markanın adına açılması, ileride partner değiştirdiğinizde geçmiş veriyi kaybetmemenizi sağlar.
E-ihracat destekleri danışman seçimini nasıl etkiler?
Türkiye'de e-ihracat destekleri 5986 sayılı E-İhracat Destekleri Hakkında Karar ile düzenleniyor. İhracatçı birliklerinin sunumlarına göre destekler; pazara giriş raporları, yurt dışı pazaryerlerinde tanıtım, e-ihracat tanıtım faaliyetleri, sipariş karşılama ve yurt dışı depo, pazaryeri entegrasyonu ve komisyon giderleri gibi kalemleri kapsıyor. Yararlanmak için ihracatçı birliği üyeliği, Destek Yönetim Sistemi (DYS) kaydı ve Türk menşeli ürün gibi şartlar aranıyor.
Bu desteklerin oranları, üst limitleri ve uygulama esasları değişebildiği için güncel metni ihracatçı birliğinizden ve Ticaret Bakanlığı duyurularından kontrol edin. Danışman seçimi açısından iki nokta önemli. Birincisi, destekler genellikle harcamanın ardından geri ödeme mantığıyla çalışır; yani para önce sizin kasanızdan çıkar. İkincisi, "destekle bedavaya gelir" diye satış yapan firma, sizi nakit akışı planı olmadan harcamaya yönlendiriyor olabilir.
Kendi sitenizle yurt dışına satarken teknik olarak nelere bakılmalı?
Kendi siteyle satış yapacaksanız danışmanın teknik konularda da doğru soruları sorması gerekir:
- Dil ve ülke yapısı: Google, aynı içeriğin farklı dil veya bölge sürümlerini hreflang ile işaretlemenizi öneriyor. Yanlış kurulum, yanlış ülkeye yanlış sayfanın gösterilmesine yol açar.
- Para birimi ve fiyat: Kur farkını otomatik yansıtmak mı, ülke bazında sabit fiyat listesi mi? İkisinin de marja etkisi farklıdır.
- Platform araçları: Shopify, tek mağazadan farklı pazarları kurup yönetmeye yarayan uluslararası satış araçları sunuyor. ikas ve Ticimax gibi altyapılarda da çok dilli ve çok para birimli kurgu mümkün, ama ayarları farklı.
- Kargo ve teslim süresi: Ürün sayfasında net teslim süresi göremeyen yabancı müşteri sepeti terk eder.
İlk görüşmeden sonra danışmandan ne istemelisiniz?
Görüşme sonrasında sözlü vaatler yerine yazılı bir ön değerlendirme isteyin. İçinde önerilen ilk ülke ve gerekçesi, kanal tercihi, ilk 90 günün iş listesi, sizden beklenen kaynaklar (ürün verisi, görsel, stok, iade politikası) ve başarının hangi metrikle ölçüleceği olmalı. Bu belgeyi hazırlamakta zorlanan bir firma, işe başladıktan sonra da plan yapmakta zorlanacaktır. Birden fazla adayı aynı belge üzerinden kıyaslamak da kararı kolaylaştırır.
Hangi işaretler kırmızı bayraktır?
Şu cümleleri duyduğunuzda durup ikinci bir görüş alın:
- "İlk ayda şu kadar satış garanti ediyoruz." Hiçbir danışman yeni bir ülkede satış garantisi veremez.
- "Aynı anda on ülkeye açılalım." Bütçeyi dağıtmak, hiçbir ülkede öğrenecek kadar veri toplayamamak demektir.
- "Reklam hesabını bizim hesabımızda açalım." Ayrılırken geçmiş veri ve öğrenme sizde kalmaz.
- Ülke bazında kâr raporu sunamayan, sadece toplam ciro gösteren raporlama.
- Yerelleştirmeyi "çeviriyi biz hallederiz" diye geçiştirmek.
Örnek: İlk ülke testi nasıl kurgulanır?
Örnek bir senaryo düşünelim: ayakkabı satan bir marka Almanya'yı test ediyor. Üç ay boyunca aylık 60.000 TL reklam bütçesi ayırıyor. İlk ay ölçüm, ürün feed'i ve Almanca ürün sayfaları hazırlanıyor; ikinci ay Google Alışveriş ve Meta kampanyaları en çok talep gören 20 üründe açılıyor; üçüncü ay ülke bazında kâr hesabıyla karar veriliyor: ölçeklemek, ürün setini değiştirmek ya da durmak.
Bu senaryoda danışmanın değeri, üç ay sonunda "devam mı, dur mu" sorusuna veriyle cevap verebilmenizdir. Ücret modelini değerlendirirken de bunu ölçüt alın. Sabit aylık, proje bazlı ya da performansa bağlı karma modeller var; hangisi olursa olsun kapsamı ve teslimleri kalem kalem yazılı isteyin.
Performetic e-ihracat sürecinde nasıl yardımcı olur?
Performetic, 2020'den bu yana e-ticaret markalarıyla çalışan bir e-ticaret danışmanlık ajansı. Gümrük ve resmi evrak tarafında bir dış ticaret danışmanının yerini tutmayız; kendi sitenizle yurt dışında talep yaratma, yerelleştirme, ölçüm ve reklam tarafını büyüme stratejisi hizmetimiz kapsamında ele alıyoruz. Hangi ülkeyle ve hangi kanalla başlamanın mantıklı olduğunu birlikte görmek isterseniz ücretsiz büyüme analizi talep edebilirsiniz.
Özet
- Önce kanal kararını verin: yurt dışı pazaryeri mi, kendi site mi, yoksa ikisi sırayla mı.
- "E-ihracat danışmanı" etiketi farklı firma türlerini kapsar; görev sınırlarını baştan yazılı belirleyin.
- Sizin kategorinizde ve hedef ülkenizde dijital satış deneyimi arayın, genel ihracat deneyimi yetmez.
- Devlet destekleri harcama sonrası geri ödeme mantığıyla çalışır; nakit akışı planı olmadan karar vermeyin.
- Satış garantisi, aynı anda çok ülke ve ajans adına açılan reklam hesabı kırmızı bayraktır.
