Site içi arama satışları nasıl artırır?
Site içi arama, ziyaretçinin ne istediğini kendi kelimeleriyle yazdığı tek yerdir; bu yüzden en yüksek niyetli trafiğe hizmet eder. Arama doğru ürünü bulduğunda ziyaretçi kategori ağacında kaybolmadan ürüne ulaşır. Bulamadığında ise çoğu zaman siteyi terk eder. Satışı artıran şey arama kutusunun varlığı değil, sonuçların isabetidir.
Baymard Institute'un ifadesiyle: kullanıcılar aradıklarını bulamazlarsa onu sizden satın alamazlar. Baymard, 19 büyük e-ticaret sitesinde yaptığı testlerde 700'den fazla aramaya özgü kullanılabilirlik sorunu tespit etmiş ve bunları 31 yönergeye dönüştürmüş. Yani milyon dolarlık sitelerde bile arama, sanıldığından çok daha kırılgan.
Site içi arama neden bu kadar değerli?
Arama kutusuna "siyah deri bot 38" yazan biri, kategori menüsünde gezinen birine göre çok daha net bir satın alma niyeti taşır. Bu ziyaretçiye hızlı ve doğru sonuç sunmak, dönüşüm optimizasyonunun en kısa yollarından biridir. Ayrıca arama verisi, müşterinin dilini öğrenmenin en ucuz yoludur: ürün adlarınızla müşterilerin kullandığı kelimeler arasındaki farkı burada görürsünüz.
Arama kutusu nasıl tasarlanmalı?
Nielsen Norman Group'un önerisi nettir: arama bir kutu olmalı, bağlantı değil. Kutu sayfanın üstünde yer almalı ve tipik bir sorguyu sığdıracak genişlikte olmalıdır. NN/g'nin aktardığı bir örnekte, ana sayfadaki arama bağlantısı kutuya çevrildiğinde arama kullanımı %91 artmıştır.
E-ticaret için pratik kurallar:
- Masaüstünde arama kutusu her sayfada, header'da açık olarak dursun.
- Mobilde sadece büyüteç ikonuna gizlemek yerine, mümkünse ana sayfada açık bir arama alanı gösterin.
- Yer tutucu metni yol gösterici olsun: "Ürün, marka veya kategori ara" gibi.
- Kullanıcının yazdığı sorgu, sonuç sayfasında kutuda kalmaya devam etsin; böylece kolayca düzeltebilir.
Otomatik tamamlama (autocomplete) nasıl olmalı?
Baymard'ın kıyaslamasına göre e-ticaret sitelerinin %80'i otomatik tamamlama sunuyor, ancak sadece %19'u tüm uygulama detaylarını doğru yapıyor. Baymard'ın dokuz önerisinin özeti şöyle:
- Öneri listesini yönetilebilir uzunlukta tutun; kaydırma çubuğu gerektirmesin.
- Kategori önerilerini sorgu önerilerinden görsel olarak ayırın.
- Önerilerde kullanıcının yazmadığı, tamamlanan kısmı vurgulayın.
- Görsel gürültüyü azaltın.
- Klavyeyle gezinmeyi destekleyin ve aktif öneriyi belirgin yapın.
- Listeyi sayfadan ayıran görsel derinlik (gölge, kenar) kullanın.
- Önerilere yeterli boşluk verin; özellikle mobilde parmakla seçilebilsinler.
Otomatik tamamlama aynı zamanda bir yönlendirme aracıdır: "bot" yazan kullanıcıya "Kadın botları" kategori önerisi sunmak, onu doğrudan filtrelenebilir bir listeye taşır.
Arama motorunuz hangi sorgu tiplerini anlamalı?
Arama kalitesi, ön yüzden çok arka plandaki eşleştirme mantığına bağlıdır. Kendi sitenizde şu testleri yapın:
| Sorgu tipi | Örnek | Beklenen davranış |
|---|---|---|
| Tam ürün adı | "Model X koşu ayakkabısı" | İlgili ürün ilk sırada |
| Özellik | "su geçirmez mont" | Özelliğe sahip ürünler listelenir |
| Eş anlamlı | "kazak" yerine "triko" | Aynı ürünler gelir |
| Yazım hatası | "ayakabı" | Doğru sonuçlar veya düzeltme önerisi |
| Tekil ve çoğul | "çanta" ve "çantalar" | Aynı sonuçlar |
| Konu veya kullanım | "kamp için" | İlgili kategori veya ürünler |
| Ürün kodu | SKU veya model numarası | Doğrudan ürün |
Türkçe gibi eklemeli dillerde kök bulma (stemming) ve Türkçe karakter toleransı (ı/i, ş/s, ğ/g) ayrıca önemlidir. "gomlek" yazan kullanıcının "gömlek" sonuçlarını görmesi gerekir. Kullandığınız altyapının arama özelliği bunları desteklemiyorsa, harici bir arama çözümü değerlendirmeye değer.
"Sonuç bulunamadı" sayfası nasıl kurtarılır?
Baymard'a göre sitelerin yaklaşık %50'si, sonuç vermeyen bir aramadan sonra kullanıcıya toparlanması için etkili yollar sunmuyor. Boş bir "Sonuç bulunamadı" mesajı, ziyaretçiye çıkış kapısını göstermekle aynıdır. Baymard'ın önerdiği beş strateji:
- İlgili kategorileri gösterin.
- Alternatif aramalar veya yazım düzeltmesi önerin.
- Kişiselleştirilmiş öneriler sunun (örneğin son görüntülenen ürünler).
- Telefon, canlı destek ve yardım bağlantılarını gösterin.
- Popüler ürünleri ve kategorileri öne çıkarın.
Sonuç yok sayfası ayrıca bir veri kaynağıdır: en sık sonuç vermeyen 20 sorguyu her ay listeleyin. Bunlar ya eş anlamlı eklemeniz gereken kelimeler, ya ürün açıklamalarına eklenecek özellikler, ya da stokta bulundurmayı düşünebileceğiniz ürünlerdir.
GA4 ile site içi arama nasıl ölçülür?
GA4'ün geliştirilmiş ölçümü (enhanced measurement), site içi arama için view_search_results etkinliğini otomatik toplayabilir. Google'ın belgelerine göre bu etkinlik varsayılan olarak URL'de q, s, search, query veya keyword parametrelerinden biri bulunduğunda tetiklenir ve sitenizin kullandığı başka bir parametreyi ayarlardan ekleyebilirsiniz. Aranan kelime, Arama terimi (search_term) boyutuna yazılır.
Bu veriyle şu soruları yanıtlayın:
- Arama kullanan oturumların dönüşüm oranı, kullanmayanlardan farklı mı?
- En çok aranan terimler hangileri ve bu terimlerin sonuç sayfaları satış getiriyor mu?
- Arama sonrasında hemen siteden çıkılan terimler hangileri?
GA4 e-ticaret kurulumunuz eksikse önce GA4 e-ticaret takibi rehberimizi uygulayın; satın alma verisi olmadan arama terimlerini gelirle eşleştiremezsiniz.
Örnek: Bir spor mağazası GA4'te "termal tayt" aramasının sık yapıldığını ama sonuç sayfasından hemen çıkıldığını görüyor. İnceleme, ürünlerin sitede "kışlık tayt" adıyla girildiğini ortaya koyuyor. Eş anlamlı eklemek ve ürün başlığını güncellemek bu boşluğu kapatıyor.
Arama sonuç sayfasında nelere dikkat etmeli?
- Sonuç sayfasında da filtre ve sıralama sunun; geniş sorgular yüzlerce sonuç döndürebilir.
- Kategori adıyla birebir eşleşen sorgularda kullanıcıyı ilgili kategori sayfasına yönlendirmeyi veya kategoriyi üstte önermeyi düşünün.
- Ürün kartlarında fiyat, stok durumu ve varyant bilgisini gösterin.
- Mobilde sonuçların ilk ekranda görünmesini sağlayın; büyük bannerlar sonuçları aşağı itmesin.
Kategori sayfası filtreleri ile arama sonuç filtreleri aynı mantığı paylaşır; ürün listeleme deneyimini bütün olarak ele almak için dönüşüm oranı rehberimize de göz atabilirsiniz.
Arama sonuçları hangi sırayla listelenmeli?
Varsayılan sıralama her zaman alaka düzeyi olmalıdır: sorguyla en iyi eşleşen ürünler üstte. Bunun üzerine iş kurallarını dikkatli ekleyin. Stokta olmayan ürünleri listenin sonuna itmek, yeni sezon ürünlerini öne çıkarmak veya belirli sorgularda kampanya ürününü sabitlemek mümkündür; ancak alaka düzeyini bozan her kural, aradığını bulamayan kullanıcı demektir. Örneğin "siyah bot" aramasında kahverengi bir kampanya ürününü ilk sıraya koymak kısa vadede o ürünün görünürlüğünü artırır ama aramanın güvenilirliğini zedeler. Sıralama kurallarını değiştirdikten sonra arama sonrası sepete ekleme oranını izleyin ve kullanıcılara fiyat, popülerlik ve yenilik gibi alternatif sıralama seçenekleri de sunun.
Arama ve listeleme deneyimini veriye göre yeniden kurguladığımız çalışmaları dönüşüm odaklı tasarım hizmetimizde anlatıyoruz. Arama verinizi okuyup hangi sorguların satış kaçırdığını birlikte görmek isterseniz, Performetic ekibinden iletişim sayfamız üzerinden ücretsiz bir büyüme analizi isteyebilirsiniz.
Özet
- Arama yapan ziyaretçi en net niyeti taşır; isabetli sonuç doğrudan satıştır.
- Arama bir kutu olmalı, üstte durmalı ve tipik sorguyu sığdıracak genişlikte olmalıdır.
- Otomatik tamamlamayı kısa, okunaklı ve kategori önerili kurun.
- Eş anlamlıları, yazım hatalarını ve Türkçe karakter farklarını test edin.
- Sonuç yok sayfasını boş bırakmayın; kategoriler, öneriler ve yardım sunun.
- GA4 view_search_results ve arama terimi verisiyle eksik ürün ve kelimeleri her ay inceleyin.
